Projects

Το εργαστήρι των πεταλούδων

Στο βραβευμένο βιβλίο της Gioconda Belli Το εργαστήρι των πεταλούδων παρουσιάζεται η δημιουργία των ζώων και των φυτών. Ο νεαρός σχεδιαστής Ροντόλφο εργάζεται στο εργαστήρι των εντόμων. Θέλει να δημιουργήσει κάτι ιδιαίτερο, ένα πλάσμα που μπορεί να πετάξει σαν πουλί και είναι τόσο όμορφο σαν ένα λούλουδι. Παρόλαυτά υπάρχουν νόμοι, τους οποίους οι «σχεδιαστές» πρέπει να ακολουθούν. Ο Ροντόλφο χρειάζεται να υπερασπίσει και να υποστηρίξει την ιδέα του. Έτσι Το εργαστήρι των πεταλούδων είναι ένα βιβλίο για την δημιουργικότητα, για το πνεύμα συνεργασίας, για την ανεξαρτησία.

Από αυτό το βιβλίο εμπνεύστηκαν 60 παιδιά του δημοτικού σχολείου Clara Schumann στην Λειψία, φτιάχνοντας μία παράσταση με μουσική, θέατρο και χορό. Τα παιδιά της τρίτης και τετάρτης δημοτικού, και με την υποστήριξη επαγγελματιών μουσικών της ομώνυμης μουσικής σχολής, ήταν απο την αρχή υπεύθυνα για κάθε καλλιτεχνικό τομέα. Ήταν ηθοποιοί, χορευτές, συνθέτες και μουσικοί, σεναριογράφοι, σκηνοθέτες και σκηνογράφοι. Υπό την διεύθυνση του Αριστείδη Στρογγύλη συνέθεσαν τα παιδιά της τάξεως σύνθεσης, τη μουσική της παραστάσεως.

Κάθε παιδί επέλεξε ένα ρόλο, στον οποίο επικεντρώθηκε και τον οποίο σχεδίασε και εξέλιξε. Τα κείμενα, η χορογραφία, η μουσική και τα σκηνικά ήταν ιδεές των παιδίων, τις οποίες υποστήριξαν και συνόδευσαν οι ειδικοί παιδαγωγοί των διαφορετικών καλλιτεχνικών τομέων. Οι διάλογοι δημιουργήθηκαν μέσω αυτοσχεδιασμού, οι κινήσεις και η μουσική ακολούθησαν τα χνάρια των κειμένων. Οι παιδαγωγοί ανέλαβαν το ρόλο των παρουσιαστών της δημιουργικής διαδικασίας, προσπαθώντας να εφαρμόσουν τις ιδέες των παιδιών με τον καλύτερο τρόπο.

Αποτέλεσμα ήταν αυτό το Project να κερδίσει το πρώτο βραβείο στον γερμανικό διαγωνισμό «Τα παιδία του Ολύμπου» („Kinder zum Olymp“), του κρατικού καλλιτεχνικού ιδρύματος Kulturstiftung der Länder στην κατηγορία των τάξεων πρώτης εώς τετάρτης δημοτικού. Ένα δεκάλεπτο βίντεο της παράστασης μπορείτε να δείτε εδώ.

Γενικοί υπεύθυνοι προγράμματος: Uta Zimmermann (Παιδαγωγός θεάτρου), Annett Paschke (χορογραφία), Αριστείδης Στρογγύλης (σύνθεση), Mona Enayat (σκηνογραφία, σκηνικά).

Παράσταση: 14.06.2008 στο θέατρο της Λειψίας

Monsieur Mathieu, τι γίνεται?

Μία σκηνική και μουσική απάντηση στο φίλμ "Τα παιδιά της χορωδίας"

Όταν παρουσιάστηκε το γαλλικό φίλμ "Τα παιδιά της χορωδίας" στους κινηματογράφους, πολλά παιδιά έτρεξαν να γραφτούν σε μία χορωδία. Ακόμα και η παιδική χορωδία της όπερας της Λειψίας επωφελήθηκε από αυτό. Το κίνητρο της μουσικής, που παρουσιάστηκε ορθά στην ταινία, παρότρυνε πολλά παίδια να πιστέψουν στις δυνάμεις τους και να δοκιμάσουν την εμπειρία του τραγουδιού.

Έτσι ξεκίνησε και η όπερα της Λειψίας, στην αρχή της σαιζόν 2009/10, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα εμπνευσμένο από αυτή τη ταινία. Μαζί με την παιδική χορωδία, η οποία ανέλαβε να τραγουδήσει τα τραγούδια της ταινίας, εργάστηκαν σε workshops και παιδία με ειδικές ανάγκες. Τα μεν με προβλήματα όρασης, τα δε με προβλήματα ομιλίας. Το όλο project χρηματοδοτήθηκε από το φημισμένο ίδρυμα Pricewaterhouse Coopers-Stiftung.

Ο Αριστείδης Στρογγύλης είχε εκεί την ευκαιρία να εργαστεί με τα παιδία με προβλημάτα όρασεως πάνω σε τρία κομμάτια, τα οποία συνέθεσαν και εκτέλεσαν στις δύο παραστάσεις της κεντρικής σκηνής της όπερας τα ίδια τα παιδιά, υπό την καθοδήγηση του συνθέτη. Αξιοσημείωτο είναι και το γεγονός, ότι τη μουσική του φίλμ ανέλαβε να εκτελέσει η ορχήστρα της Gewandhaus.

Musinnale - Μουσική με όλες τις αισθήσεις

Η Musinnale είναι ένα μουσικο-καλλιτεχνικό εκπαιδευτικό πρόγραμμα, που δημιούργησε ο Αριστείδης Στρογγύλης σε συνεργασία με παιδαγωγούς καλών τεχνών και πολιτισμού, για μαθητές των τελευταίων τάξεων λυκείου του γερμανικού εκπαιδευτικού συστήματος.

Στην Musinnale οι μαθητές γνωρίζουν επί μισό χρόνο, στα πλαίσια του μαθήματος της μουσικής, την μοντέρνα μουσική του 20ου αιώνα. Παράλληλα με έργα των Debussy εώς Steve Reich, ασχολούνται και με την εξωευρωπαΐκη μουσική, π.χ. αυτή της Τουρκίας, της Αργεντινής ή της Ιαπωνίας. Μαθαίνουν κεντρικά έργα και μουσικές παραδόσεις, γνωρίζουν συνθέτες και μουσικές κατευθύνσεις και παρουσιάζουν τις γνώσεις τους και στην τάξη. Στόχος είναι, να επεκτείνουν τον ορίζοντά τους πέρα από την παρούσα δυτική κουλτούρα.

Στο τέλος αυτού του πρώτου μέρους του προγράμματος, καλούνται να επιλέξουν ένα από αυτά τα κομμάτια που γνώρισαν. Με βάση αυτό το κομμάτι καλούνται να δημιουργήσουν ενα προσωπικό έργο τέχνης, το οποίο εκφράζει και την πηγή και τον δημιουργό του. Σε αυτή τη φάση του προγράμματος λαμβάνει χώρα ένας έντονος διάλογος μεταξύ μαθητών και καθηγητών, οι οποίοι προσπαθούν να υποστηρίξουν τους μαθητές στις -πολλές φορές- πρώτες καλλιτεχνικές τους προσπάθειες. Στο τέλος της δεύτερης φάσης του προγράμματος, τα έργα των μαθητών παρουσιάζονται σε μία δημόσια έκθεση, στην οποία το κοινό προσλαμβάνει τη μουσική και το έργο του μαθητή σαν σε μία ολότητα.

Στόχος του προγράμματος είναι η καλλιτεχνική μετάδοση της μουσικής στις άλλες τέχνες. Ιδιαιτέρως στον αυστηρό διαχωρισμό μεταξύ μουσικής και καλών τεχνών στα πλαίσια της εκπαίδευσης στο σχολείο. Κάθε άνθρωπος προσλαμβάνει τη μουσική όχι μόνο ακουστικά, παρά με όλες του τις αισθήσεις. Εξού και ο τίτλος αυτού του προγράμματος, μουσική (Musik) και αισθήσεις (Sinn) - Musinnale.

Το πρόγραμμα ευελπιστεί να γεφυρώσει δύο κόσμους, που εν πολλάκις ισχύουν για αγεφύρωτοι. Το πιο γνωστό παραδειγμα μίας επιτυχημένης τέτοιας σύζευξης, είναι ο κύκλος πιάνου του Modest Mussorgsky "Εικόνες μίας έκθεσης". Ο δρόμος της Musinnale είναι ο αντίθετος: δεν οδηγεί από το έργο τέχνης στη μουσική, αλλά από τη μουσική στο έργο τέχνης.

la mia opera - Παιδιά κάνουν Όπερα

Μία όπερα φτιαγμένη από παιδιά; Ακόμα και αν ακούγεται απίστευτο, αυτό ακριβώς έκαναν τα παιδιά της "la mia opera" (στα ιταλικά "η όπερα μου"). Έγραψαν τα κείμενα, συνέθεσαν τη μουσική, σχεδίασαν σκηνικά και κουστούμια, σκηνοθέτησαν, τραγούδησαν και έπαιξαν την όπερά τους. 125 παιδιά απο τέσσερα σχολεία του κρατιδίου της Σαξονίας (στην Γερμανία) παρουσίασαν το μονόωρο έργο τους "Η φιλία νικά", το οποίο χωρίζεται σε τρεις πράξεις. Οι παραστάσεις, που ελάβαν χώρα στο Κέμνιτς, στη Λειψία και στην Δρέσδη, είχαν μεγάλη επιτυχία.

Τα παιδιά της τρίτης και της τέταρτης τάξης των δημοτικών σχολείων που συμμετείχαν, δεν είχαν προηγουμένως ιδιαίτερη σχέση με την όπερα. Κατάφεραν όμως να γνωρίσουν την καλλιτεχνική διαδικασία της γέννησης ενός έργου, να την εφαρμόσουν και να την οδηγήσουν μέχρι τις παραστάσεις. Σε αυτή τους την προσπάθεια τους υποστήριξαν καλλιτέχνες-παιδαγωγοί απο τους τομείς του λόγου, της μουσικής, της σκηνής και των σκηνικών. Ο Αριστείδης Στρογγύλης ήταν υπεύθυνος για την μουσική, εργάστηκε με τα παιδιά επάνω στην παρτιτούρα της όπερας και τα βοήθησε να γράψουν τις μουσικές τους ιδέες.

Και τα παιδιά της "la mia opera" δεν κατάφεραν να γράψουν μόνο μουσική. Απέδειξαν και τις αντοχές τους. Η διαδικασία ολοκλήρωσης του project κράτησε τέσσερις μήνες. Οι πρόβες και τα μαθήματα ήταν εβδομαδιαία, σε κάθε ένα από τα σχολεία. Εκτός αυτού υπήρξαν και 2 Σαββατοκύριακα, κατά τη διάρκεια των οποίων, έγινε πρόβα σε όλο το υλικό.

Το project συνοδεύτηκε επιστημονικά και ευελπιστεί να εμπνεύσει και άλλους ενδιαφερόμενους. Επίσης γίνεται ένα ντοκυμαντέρ για την "la mia opera". Περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να πάρετε στην ιστοσελίδα του project.

Σύνθεση με παιδιά

Ενώ στο μάθημα των καλλιτεχνικών μπορεί κανείς να εκφράσει την δημιουργικότητά του, στο μάθημα της μουσικής καλείται να εκτελέσει έργα ή να τα αναλύσει. Αλλά τι γίνεται με την σύνθεση; Δεν πρέπει πρώτα να σπουδάσει κανείς στο πανεπιστήμιο; Η σύνθεση γιά παιδιά ισχυρίζεται, ότι τα παιδιά μπορούν να μάθουν να συνθέτουν.

Σε αυτό το μάθημα τα παιδιά μαθαίνουν πως να ανακαλύπτουν τη δημιουργικότητα τους και πως να την εκφράζουν μουσικά. Δύο βασικοί τομείς του μαθήματος είναι οι βασικές γνώσεις θεωρίας και το καλλιτεχνικό παιχνίδι. Κάθε παιδί με τον ιδιαίτερο χαρακτήρα του ενθαρρύνεται να φανερώσει τον κόσμο του και να τον εκφράσει καλλιτεχνικά. Στόχος είναι, να δωθεί σε κάθε παιδί η δυνατότητα να παίξει μουσικά, να δημιουργήσει, να χρησιμοποιήσει τη φαντασία του και να μάθει πως να εκφράζεται μουσικά, σαν να μίλαγε μία ξένη γλώσσα.

Το μάθημα είναι εβδομαδιαίο και διαρκεί τουλάχιστον ένα εξάμηνο. Προς το παρόν τα μαθήματα αυτά γίνονται στη μουσική σχολή Clara Schumann και στην Thomasschule στην Λειψία. Στο τέλος των μαθημάτων οι μαθητές παρουσιάζουν σε μία συναυλία τα έργα τους.